Nhờ người khác đứng tên công ty: Quy định và rủi ro cần biết
Không trực tiếp xuất hiện trên giấy tờ nhưng vẫn bỏ vốn, điều hành hoặc hưởng lợi từ hoạt động của công ty là phương án được một số người cân nhắc khi thành lập doanh nghiệp.
Thông thường, các bên sẽ lập thỏa thuận riêng và để một người khác đứng tên chủ sở hữu, thành viên hoặc cổ đông trên hồ sơ đăng ký. Tuy nhiên, cách làm này không chỉ tiềm ẩn tranh chấp mà còn có thể dẫn đến việc kê khai thông tin doanh nghiệp không đúng với thực tế.
Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về việc đứng tên thay để góp vốn?
Không được đứng tên thay người khác để góp vốn
Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về đăng ký doanh nghiệp đã làm rõ trách nhiệm của người thành lập và các chủ thể góp vốn.
Theo đó, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp phải được kê khai hợp pháp, trung thực và chính xác. Người kê khai phải chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với những thông tin đã cung cấp.
Chủ sở hữu, thành viên và cổ đông công ty đồng thời phải tuân thủ quy định về tài sản góp vốn, không được đứng tên thay người khác để góp vốn vào doanh nghiệp.
Như vậy, trường hợp một người thực tế cung cấp vốn nhưng thuê hoặc nhờ người khác xuất hiện trên hồ sơ với tư cách chủ sở hữu, thành viên hay cổ đông sẽ không phù hợp với quy định này.
Đứng tên góp vốn khác với làm người đại diện theo pháp luật
Không phải mọi trường hợp thuê người tham gia quản lý công ty đều được xem là đứng tên hộ.
Doanh nghiệp có thể lựa chọn, bổ nhiệm hoặc thuê một người đáp ứng điều kiện để giữ chức danh quản lý, điều hành hay làm người đại diện theo pháp luật. Người này phải thực sự thực hiện quyền và nghĩa vụ gắn với chức danh được giao.
Trong khi đó, đứng tên thay để góp vốn là trường hợp thông tin thể hiện trên hồ sơ không phản ánh đúng người thực tế sở hữu hoặc cung cấp phần vốn.
Vì vậy, hai trường hợp cần được phân biệt:
Người đại diện theo pháp luật là người nhân danh doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch, đại diện doanh nghiệp theo quy định.
Người đứng tên thay để góp vốn là người được ghi nhận trên hồ sơ với tư cách chủ sở hữu, thành viên hoặc cổ đông, trong khi phần vốn trên thực tế thuộc về người khác.
Việc lựa chọn người đại diện theo pháp luật không làm thay đổi yêu cầu phải kê khai đúng chủ thể thực tế góp vốn và hưởng lợi từ doanh nghiệp.
Đứng tên hộ có thể làm sai lệch thông tin chủ sở hữu hưởng lợi
Khi thành lập hoặc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, các bên phải cung cấp thông tin theo đúng thực tế.
Nếu người bỏ vốn, sở hữu hoặc chi phối doanh nghiệp không được kê khai đúng, hồ sơ có thể phát sinh thông tin không trung thực hoặc không chính xác về chủ sở hữu, thành viên, cổ đông hay chủ sở hữu hưởng lợi.
Do đó, một thỏa thuận đứng tên hộ giữa các cá nhân không loại trừ trách nhiệm đối với thông tin đã kê khai với cơ quan đăng ký kinh doanh.
Kê khai không chính xác có thể bị phạt từ 30 đến 70 triệu đồng
Theo Nghị định 288/2026/NĐ-CP, hành vi kê khai không trung thực hoặc không chính xác trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 70 triệu đồng.
Quy định này áp dụng đối với các nội dung như:
Kê khai không trung thực hoặc không chính xác trong hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp;
Kê khai sai trong hồ sơ đăng ký hoặc thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp;
Cung cấp không chính xác thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi;
Cung cấp sai thông tin được sử dụng để xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.
Như vậy, không phải cứ có thỏa thuận nhờ đứng tên là đương nhiên áp dụng mức phạt trên. Tuy nhiên, nếu việc đứng tên thay khiến hồ sơ đăng ký hoặc thông tin chủ sở hữu hưởng lợi không đúng với thực tế, chủ thể vi phạm có thể bị xem xét xử phạt.
Người bỏ vốn thực tế có thể gặp những rủi ro nào?
Việc nhờ người khác đứng tên không chỉ liên quan đến tính chính xác của hồ sơ mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người bỏ vốn.
Trước hết, người bỏ vốn thực tế có thể gặp khó khăn khi chứng minh quyền sở hữu đối với phần vốn nếu các bên xảy ra mâu thuẫn.
Bên cạnh đó, người đứng tên trên hồ sơ có thể là chủ thể được ghi nhận trong các hoạt động liên quan đến biểu quyết, chuyển nhượng vốn hoặc thực hiện quyền của thành viên, cổ đông. Khoảng cách giữa thông tin pháp lý và thỏa thuận nội bộ vì thế có thể tạo ra tranh chấp.
Việc che giấu người thực tế sở hữu hoặc chi phối doanh nghiệp cũng có thể khiến các bên phải giải trình khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra hồ sơ và thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi.
Ngoài ra, người nhận đứng tên cũng đối mặt với trách nhiệm phát sinh từ tư cách đã được đăng ký, thay vì chỉ giữ vai trò hình thức như thỏa thuận ban đầu.
Giải pháp nào phù hợp nếu chủ sở hữu không muốn trực tiếp điều hành?
Người góp vốn không bắt buộc phải tự mình xử lý toàn bộ công việc hằng ngày của doanh nghiệp.
Tùy theo loại hình công ty và nhu cầu quản trị, chủ sở hữu hoặc các thành viên có thể bổ nhiệm người quản lý, thuê giám đốc hoặc lựa chọn người đại diện theo pháp luật phù hợp.
Điểm quan trọng là cơ cấu này phải được thiết lập minh bạch, thể hiện đúng vai trò của từng người và không làm sai lệch thông tin về chủ thể thực tế góp vốn, sở hữu hoặc hưởng lợi từ doanh nghiệp.
Trước khi đăng ký thành lập, các bên nên xác định rõ:
Ai là người thực tế góp vốn;
Ai giữ quyền sở hữu phần vốn;
Ai đảm nhiệm việc quản lý, điều hành;
Ai là người đại diện theo pháp luật;
Thông tin nào phải kê khai về chủ sở hữu hưởng lợi.
Việc phân định đúng ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm nguy cơ tranh chấp và hạn chế rủi ro liên quan đến hồ sơ đăng ký.
Có nên thuê người khác đứng tên công ty thay mình?
Không nên thuê hoặc nhờ người khác đứng tên thay với tư cách chủ sở hữu, thành viên hay cổ đông nếu người đó không phải là người thực tế góp vốn.
Pháp luật yêu cầu thông tin đăng ký doanh nghiệp phải trung thực, chính xác và không cho phép đứng tên thay người khác để góp vốn. Nếu việc đứng tên hộ dẫn đến kê khai sai hồ sơ hoặc thông tin chủ sở hữu hưởng lợi, hành vi vi phạm có thể bị phạt từ 30 triệu đồng đến 70 triệu đồng.
Trong trường hợp không muốn trực tiếp quản lý doanh nghiệp, người góp vốn có thể lựa chọn mô hình quản trị và bổ nhiệm người điều hành phù hợp, nhưng vẫn phải kê khai đúng bản chất sở hữu và góp vốn.
Chủ động nhận diện rủi ro pháp lý khi vận hành doanh nghiệp
Đăng ký Khóa tập huấn Pháp luật thực chiến 2026 để cập nhật quy định về đăng ký doanh nghiệp, thuế, hóa đơn, lao động và bảo hiểm xã hội; đồng thời trao đổi các tình huống thực tế cùng đội ngũ luật sư, chuyên gia Viện ILPAI.
Đăng ký tại: https://forms.gle/PfTCfyQ9aRkd4xqR6
Hotline/Zalo: 0937 773 488
