Tuần qua, bức tranh pháp luật tiếp tục ghi nhận nhiều chuyển động đáng chú ý, tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp và đời sống người dân. Từ lĩnh vực thuế, lao động, đất đai đến an ninh dữ liệu, các cơ quan quản lý đang phát đi những tín hiệu siết chặt kỷ cương pháp luật, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tuân thủ và phòng ngừa rủi ro.
Những vấn đề pháp luật nổi bật trong tuần
Thứ nhất, thuế và tài chính doanh nghiệp tiếp tục là “điểm nóng”. Cơ quan thuế tại nhiều địa phương đồng loạt triển khai các đợt kiểm tra chuyên đề, tập trung vào hóa đơn điện tử, chi phí được trừ, giao dịch liên kết và dấu hiệu chuyển giá. Không ít doanh nghiệp bị truy thu với số tiền lớn dù không có hành vi gian lận rõ ràng, mà xuất phát từ việc hiểu sai hoặc áp dụng chưa đầy đủ quy định pháp luật thuế. Điều này cho thấy xu hướng quản lý thuế hiện nay không chỉ dừng ở “phát hiện sai phạm”, mà đang chuyển mạnh sang đánh giá rủi ro pháp lý ngay từ hồ sơ kế toán.
Thứ nhất, thuế và tài chính doanh nghiệp tiếp tục là “điểm nóng”. Cơ quan thuế tại nhiều địa phương đồng loạt triển khai các đợt kiểm tra chuyên đề, tập trung vào hóa đơn điện tử, chi phí được trừ, giao dịch liên kết và dấu hiệu chuyển giá. Không ít doanh nghiệp bị truy thu với số tiền lớn dù không có hành vi gian lận rõ ràng, mà xuất phát từ việc hiểu sai hoặc áp dụng chưa đầy đủ quy định pháp luật thuế. Điều này cho thấy xu hướng quản lý thuế hiện nay không chỉ dừng ở “phát hiện sai phạm”, mà đang chuyển mạnh sang đánh giá rủi ro pháp lý ngay từ hồ sơ kế toán.

Thứ hai, tranh chấp lao động gia tăng vào giai đoạn cuối năm. Nhiều vụ việc liên quan đến người lao động nghỉ việc không báo trước, vi phạm nghĩa vụ bồi thường, hoặc doanh nghiệp đơn phương chấm dứt hợp đồng không đúng trình tự đang được đưa ra hòa giải, xét xử. Thực tiễn cho thấy, các doanh nghiệp thiếu quy chế nội bộ rõ ràng, hợp đồng lao động sơ sài hoặc không có thỏa thuận đào tạo thường rơi vào thế bị động khi xảy ra tranh chấp.
Thứ ba, lĩnh vực đất đai – đầu tư tiếp tục trong giai đoạn “chờ đợi”. Luật Đất đai 2024 đã được thông qua nhưng nhiều dự án vẫn đang tạm dừng do chờ nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết, đặc biệt liên quan đến xác định giá đất, thủ tục giao – cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất. Điều này khiến không ít doanh nghiệp bất động sản phải giãn tiến độ, đồng thời đối mặt với áp lực tài chính và pháp lý.
Thứ tư, an toàn dữ liệu cá nhân và an ninh mạng được cảnh báo mạnh mẽ. Các cơ quan chức năng liên tục nhấn mạnh việc xử lý nghiêm các hành vi thu thập, sử dụng dữ liệu cá nhân trái phép, nhất là trong lĩnh vực công nghệ, tài chính, tuyển dụng và thương mại điện tử. Nhiều doanh nghiệp bắt đầu nhận ra rằng, rủi ro pháp lý về dữ liệu không còn là “nguy cơ tiềm ẩn” mà đã trở thành vấn đề hiện hữu.
Thứ năm, tranh chấp dân sự nhỏ lẻ tiếp tục gia tăng. Các vụ việc cho vay tiền không giấy tờ, đặt cọc mua bán, hợp đồng dịch vụ bằng thỏa thuận miệng xuất hiện ngày càng nhiều. Phần lớn các bên rơi vào thế bất lợi khi không có chứng cứ đầy đủ, dẫn đến tranh chấp kéo dài và khó bảo vệ quyền lợi.

Dự báo pháp luật trong tuần tới
Bước sang tuần mới, Ban Biên tập ILPAI nhận định một số xu hướng pháp lý đáng lưu ý:
Trước hết, công tác kiểm tra, truy thu thuế sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, đặc biệt với các doanh nghiệp có rủi ro cao về hóa đơn, chi phí và giao dịch liên kết. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ, tránh tâm lý “đến đâu hay đến đó”.
Tiếp theo, tranh chấp lao động có thể tăng nhẹ, khi nhiều doanh nghiệp bước vào giai đoạn tái cơ cấu cuối năm, điều chỉnh nhân sự và chế độ tiền lương, thưởng. Đây là thời điểm dễ phát sinh mâu thuẫn nếu thiếu đối thoại và nền tảng pháp lý rõ ràng.
Đối với thị trường bất động sản, kỳ vọng đang dồn vào các nghị định hướng dẫn Luật Đất đai 2024. Khi các văn bản này được ban hành, nhiều dự án có thể được “kích hoạt” trở lại, song cũng đồng nghĩa với việc yêu cầu tuân thủ pháp luật sẽ chặt chẽ hơn.
Trong lĩnh vực an ninh mạng và dữ liệu cá nhân, dự báo sẽ có thêm các đợt kiểm tra, nhắc nhở hoặc xử lý vi phạm, nhất là với doanh nghiệp thu thập dữ liệu người dùng trên nền tảng số.
Cuối cùng, các tranh chấp dân sự phát sinh từ giao dịch không chặt chẽ nhiều khả năng vẫn tiếp diễn, khi nhu cầu vay mượn, mua bán, đặt cọc cuối năm tăng cao.
Thông điệp từ ILPAI
Pháp luật đang ngày càng đi vào chiều sâu của quản trị và vận hành. Tuân thủ không còn là làm “đúng hình thức”, mà là chủ động nhận diện rủi ro, chuẩn hóa quy trình và có sự đồng hành pháp lý kịp thời.
Viện Nghiên cứu Pháp lý & Công chúng ILPAI sẽ tiếp tục cập nhật, phân tích và cảnh báo các vấn đề pháp luật trọng yếu, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phòng ngừa rủi ro – bảo vệ quyền lợi – phát triển bền vững.
(Ban Biên tập Viện Nghiên cứu Pháp lý & Công chúng ILPAI)


















