Bước sang năm 2026, hợp đồng lao động (HĐLĐ) không còn đơn thuần là thủ tục nhân sự, mà trở thành căn cứ pháp lý trực tiếp để thanh tra, xử phạt, truy thu bảo hiểm xã hội (BHXH) và giải quyết tranh chấp lao động tại Tòa án. Thực tế cho thấy, rất nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng mẫu HĐLĐ cũ, ghi chung chung, hoặc cố tình né nghĩa vụ, tiềm ẩn rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
1. Ghi sai tiền lương trong HĐLĐ: Sai là bị xử phạt
Theo quy định mới áp dụng từ năm 2026, tiền lương ghi trong HĐLĐ không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng và phải phản ánh đúng bản chất thu nhập thực tế của người lao động. Doanh nghiệp bắt buộc phải tách rõ:
Theo quy định mới áp dụng từ năm 2026, tiền lương ghi trong HĐLĐ không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng và phải phản ánh đúng bản chất thu nhập thực tế của người lao động. Doanh nghiệp bắt buộc phải tách rõ:
- Lương theo công việc/chức danh
- Phụ cấp lương
- Các khoản bổ sung khác
Việc ghi lương chung chung, ghi thấp để giảm nghĩa vụ BHXH, hoặc “lương trên giấy – tiền ngoài thực tế” là lỗi phổ biến và cũng là nguyên nhân hàng đầu khiến doanh nghiệp bị xử phạt, truy thu bảo hiểm, thua kiện lao động.
Cần lưu ý: Cơ quan chức năng và Tòa án chỉ căn cứ vào HĐLĐ, không căn cứ vào thỏa thuận miệng hay cách doanh nghiệp “giải thích sau”.
2. HĐLĐ không phù hợp dẫn đến đóng BHXH sai
Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH phải đúng quy định mới, doanh nghiệp không được ký HĐLĐ lương thấp rồi trả phần còn lại ngoài hợp đồng để né bảo hiểm.
Từ 30/11/2025, hành vi chậm hoặc né đóng BHXH sẽ bị tính lãi 0,03%/ngày trên số tiền chậm đóng, kèm theo nguy cơ truy thu nhiều năm và xử phạt hành chính.
Thực tế cho thấy, chỉ cần HĐLĐ sai, doanh nghiệp sẽ phải gánh toàn bộ rủi ro pháp lý, kể cả khi lỗi phát sinh từ bộ phận nhân sự hay kế toán.
3. Ghi sai giờ làm việc – tăng ca: Doanh nghiệp dễ thua kiện
Một sai sót khác thường gặp là không ghi hoặc ghi mập mờ về thời gian làm việc và làm thêm giờ. HĐLĐ bắt buộc phải quy định rõ:
Cần lưu ý: Cơ quan chức năng và Tòa án chỉ căn cứ vào HĐLĐ, không căn cứ vào thỏa thuận miệng hay cách doanh nghiệp “giải thích sau”.
2. HĐLĐ không phù hợp dẫn đến đóng BHXH sai
Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH phải đúng quy định mới, doanh nghiệp không được ký HĐLĐ lương thấp rồi trả phần còn lại ngoài hợp đồng để né bảo hiểm.
Từ 30/11/2025, hành vi chậm hoặc né đóng BHXH sẽ bị tính lãi 0,03%/ngày trên số tiền chậm đóng, kèm theo nguy cơ truy thu nhiều năm và xử phạt hành chính.
Thực tế cho thấy, chỉ cần HĐLĐ sai, doanh nghiệp sẽ phải gánh toàn bộ rủi ro pháp lý, kể cả khi lỗi phát sinh từ bộ phận nhân sự hay kế toán.
3. Ghi sai giờ làm việc – tăng ca: Doanh nghiệp dễ thua kiện
Một sai sót khác thường gặp là không ghi hoặc ghi mập mờ về thời gian làm việc và làm thêm giờ. HĐLĐ bắt buộc phải quy định rõ:
- Giờ làm việc bình thường
- Điều kiện làm thêm giờ
- Cách trả lương tăng ca, lễ – Tết, ngày nghỉ hưởng lương
Nếu không quy định rõ, người lao động có quyền khiếu nại, khởi kiện, và trong tranh chấp, doanh nghiệp thường là bên bất lợi do không chứng minh được thỏa thuận hợp pháp.
4. Điều khoản chấm dứt HĐLĐ – lỗi doanh nghiệp hay mắc nhất
Nhiều doanh nghiệp tự soạn điều khoản chấm dứt HĐLĐ trái luật, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. HĐLĐ phải thể hiện rõ:
4. Điều khoản chấm dứt HĐLĐ – lỗi doanh nghiệp hay mắc nhất
Nhiều doanh nghiệp tự soạn điều khoản chấm dứt HĐLĐ trái luật, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. HĐLĐ phải thể hiện rõ:
- Quyền và nghĩa vụ khi chấm dứt
- Thời hạn báo trước
- Trách nhiệm bồi thường và bàn giao công việc
Việc ghi trái luật có thể khiến quyết định chấm dứt HĐLĐ bị tuyên vô hiệu, buộc doanh nghiệp phải nhận người lao động trở lại làm việc, trả lương, bồi thường và chịu toàn bộ chi phí pháp lý phát sinh.
Viện ILPAI cảnh báo cho doanh nghiệp 2026
Hợp đồng lao động sai không chỉ là sai giấy tờ, mà là sai ngay từ nền móng pháp lý của doanh nghiệp. Rà soát và chuẩn hóa HĐLĐ ngay từ bây giờ chính là cách phòng ngừa rủi ro hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhất, thay vì chờ đến khi bị thanh tra hoặc phát sinh tranh chấp.
👉 Doanh nghiệp không sửa HĐLĐ kịp thời = tự đặt mình vào thế rủi ro pháp lý cao.
Cần sự hỗ trợ, vui lòng liên hệ:
VIỆN NGHIÊN CỨU PHÁP LÝ & CÔNG CHÚNG ILPAI
Trụ sở: Số 01 đường 45, Khu phố 5, P. Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
VP: Lầu 8, 184 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh
ĐT: 093.777.3488, Website: www.ilpai.com, Email: contact@ilpai.com
Viện ILPAI cảnh báo cho doanh nghiệp 2026
Hợp đồng lao động sai không chỉ là sai giấy tờ, mà là sai ngay từ nền móng pháp lý của doanh nghiệp. Rà soát và chuẩn hóa HĐLĐ ngay từ bây giờ chính là cách phòng ngừa rủi ro hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhất, thay vì chờ đến khi bị thanh tra hoặc phát sinh tranh chấp.
👉 Doanh nghiệp không sửa HĐLĐ kịp thời = tự đặt mình vào thế rủi ro pháp lý cao.
Cần sự hỗ trợ, vui lòng liên hệ:
VIỆN NGHIÊN CỨU PHÁP LÝ & CÔNG CHÚNG ILPAI
Trụ sở: Số 01 đường 45, Khu phố 5, P. Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
VP: Lầu 8, 184 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh
ĐT: 093.777.3488, Website: www.ilpai.com, Email: contact@ilpai.com
