Doanh nghiệp cần làm gì khi phát hiện mỹ phẩm bị làm giả?

Thứ hai - 08/12/2025 02:52

Câu hỏi của doanh nghiệp: Chúng tôi là Công ty chuyên sản xuất kem dưỡng da cao cấp. Trong quá trình theo dõi thị trường, bộ phận marketing phát hiện trên một số sàn thương mại điện tử xuất hiện sản phẩm trông giống hệt thương hiệu của công ty, nhưng chất lượng kém, nhãn mác giả mạo. Khách hàng phản ánh mua phải sản phẩm này. Công ty lo ngại uy tín bị tổn hại, doanh thu sụt giảm, nhưng chưa biết bước pháp lý nào để xử lý, liệu có thể kiện nhà sản xuất và người bán hàng giả hay không, và thủ tục chứng minh vi phạm ra sao.

Viện ILPAI trả lời: Khi phát hiện sản phẩm bị làm giả, doanh nghiệp cần hành động nhanh và có hệ thống để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, uy tín thương hiệu và tránh rủi ro pháp lý.

Thứ nhất: xác minh và thu thập chứng cứ

Doanh nghiệp cần làm rõ sản phẩm nghi ngờ có phải là hàng giả xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu/bao bì của mình hay không:

Thu thập mẫu sản phẩm giả để lưu giữ làm chứng cứ.
Chụp hình, quay video, lưu giữ đường link gian hàng, ảnh chụp màn hình trên sàn TMĐT.
Lưu hóa đơn, chứng từ giao dịch sản phẩm giả (nếu có).
Thu thập phản ánh, khiếu nại của khách hàng về việc mua phải hàng giả.

Thứ 2: Xác định căn cứ pháp lý áp dụng

Luật Sở hữu trí tuệ: Nếu công ty đã đăng ký nhãn hiệu, hành vi sản xuất – buôn bán hàng giả là hành vi xâm phạm quyền SHTT (căn cứ Luật SHTT 2005, sửa đổi 2009 và các lần sửa đổi sau).
Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh: Hành vi gây nhầm lẫn, lợi dụng uy tín thương hiệu, cạnh tranh không lành mạnh có thể bị xử lý.
Bộ luật Hình sự 2015: Hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả mỹ phẩm có thể bị xử lý hình sự theo Điều 192.

Thứ 3: Áp dụng các biện pháp bảo vệ ban đầu

Gửi thông báo yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm đến người bán, người sản xuất (nếu xác định được) và đến các sàn TMĐT để yêu cầu gỡ bỏ sản phẩm.
Đề nghị sàn TMĐT đóng tài khoản vi phạm hoặc cung cấp thông tin người bán (nếu cần thiết).
Phối hợp Cơ quan Công an, Quản lý thị trường để lập biên bản kiểm tra, tạm giữ – niêm phong hàng hóa nghi là giả.

Thứ 4: Các hướng xử lý pháp lý

Xử lý hành chính: Gửi đơn đề nghị kiểm tra, xử phạt đến Cơ quan Quản lý thị trường.
Khởi kiện dân sự: yêu cầu buộc người vi phạm chấm dứt xâm phạm; bồi thường thiệt hại (thiệt hại uy tín, thiệt hại kinh tế, chi phí xử lý vi phạm); xin lỗi,cải chính công khai.
Tố giác tội phạm: Nộp đơn tố giác đến Cơ quan Cảnh sát điều tra khi có dấu hiệu cấu thành tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả”.

Tóm lại: Doanh nghiệp cần nhanh chóng xác minh, thu thập chứng cứ, gửi thông báo yêu cầu chấm dứt vi phạm và triển khai song song các biện pháp hành chính, dân sự hoặc hình sự tùy mức độ. Đồng thời, thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm rủi ro tái diễn và bảo vệ thương hiệu lâu dài.

Viện Nghiên cứu Pháp lý & Công chúng ILPAI sẵn sàng: